Vertrouwenspersoon
Je kan één of meerdere vertrouwenspersonen (bv. familielid, vriend … ) aanduiden die je bijstaan bij de uitoefening van je rechten. Er is geen rang tussen jouw verschillende vertrouwenspersonen aangezien zij geen beslissingsrecht hebben.
Je kan je vertrouwenspersoon informeel of formeel aanduiden. Informeel betekent dat je dit meedeelt aan de zorgverlener of bijvoorbeeld iemand mee neemt op consultatie. Jij bepaalt de draagwijdte van de bevoegdheid van je vertrouwenspersoon.
Als je wenst dat je vertrouwenspersoon ook alleen handelt, bijvoorbeeld om informatie te ontvangen of je patiëntendossier in te kijken, is een formele schriftelijke aanduiding nodig die wordt opgenomen in je patiëntendossier. Je kan dit document (109.47 KB) "pdf" gebruiken om een vertrouwenspersoon aan te duiden.
Vertegenwoordiging
Je vertegenwoordiger oefent in jouw plaats je rechten uit op het moment dat je daar zelf niet (meer) toe in staat bent.
Minderjarige patiënt
Ben je minderjarig en volgens het oordeel van je zorgverlener niet in staat tot een redelijke beoordeling van je belangen (=wilsonbekwaam), dan word je vertegenwoordigd door de persoon die het ouderlijk gezag uitoefent of je voogd.
Is je zorgverlener echter van oordeel dat je als minderjarige wel wilsbekwaam bent, dan oefen je je rechten volledig of gedeeltelijk zelfstandig uit.
Meerderjarige (wilsonbekwame) patiënt
Als je niet (meer) in staat bent om je wil te uiten (bv. door een coma, dementie) zal je vertegenwoordiger in jouw plaats je rechten uitoefenen.
Op een moment dat je wel nog wilsbekwaam bent kan je een of meerdere personen formeel aanduiden om je te vertegenwoordigen op het moment dat je niet wilsbekwaam bent. Zo’n aanduiding gebeurt bij een door jou en je vertegenwoordiger ondertekend schriftelijk mandaat (125.56 KB) "pdf". Als je meerdere vertegenwoordigers aanduidt moet je eveneens de volgorde bepalen. Dit formulier bezorg je best aan je zorgverlener om op te nemen in je patiëntendossier.
Wanneer je geen vertegenwoordiger formeel hebt aangeduid en er ook geen bewindvoerder over de persoon bevoegd is over jou, voorziet de wet in een cascade van informele vertegenwoordigers. Je rechten worden dan in opeenvolgende volgorde uitgeoefend door:
- De samenwonende echtgeno(o)t(e) of wettelijke/feitelijke samenwonende partner
- Een meerderjarig kind
- Een ouder
- Een meerderjarige broer of zus
Als ook deze personen ontbreken of geen vertegenwoordiging willen opnemen, zal je zorgverlener je belangen behartigen in overleg met het multidisciplinair team. Dit geldt ook wanneer er ev. een conflict is tussen meerder mogelijke vertegenwoordigers van hetzelfde niveau (bv. meerdere kinderen).
In jouw belang
Ook al word je vertegenwoordigd, je wordt wel steeds zo veel mogelijk betrokken bij de uitoefening van je rechten, rekening houdend met je begripsvermogen.
Je vertegenwoordiger wordt geacht altijd in jouw belang te handelen, en volgens jouw geuite waarden en voorkeuren van actuele en toekomstig zorg en levensdoelen.
De zorgverlener moet de wil van je vertegenwoordiger respecteren.
Ter bescherming van jouw privéleven, kan de zorgverlener weigeren om je vertegenwoordiger inzage te geven in (delen van) je patiëntendossier (bv. bij intrafamiliaal geweld). Je vertegenwoordiger kan dan alleen via een andere aangeduide zorgverlener inzage krijgen.
Ook wanneer een beslissing van je vertegenwoordiger jouw leven of gezondheid bedreigen, moet de zorgverlener, in multidisciplinair overleg, afwijken van de beslissing van je vertegenwoordiger, tenzij deze kan bewijzen dat dit jouw uitdrukkelijke wil is.
Meer informatie over de verschillende mandaten.