Wat is het?
Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is de verzamelnaam voor chronische (obstructieve) bronchitis en longemfyseem. Bij COPD zijn de luchtwegen vernauwd door een ontsteking. De longen kunnen ook beschadigd zijn, meestal als gevolg van roken. COPD kan ook veroorzaakt worden door blootstelling aan giftige dampen of gassen. In zeldzame gevallen is het een genetische aandoening. Meestal begint de ziekte na het 40ste levensjaar.
COPD is ongeneeslijk en wordt meestal ernstiger na verloop van tijd, zeker als de patiënt blijft roken. Het is wel mogelijk de klachten te laten afnemen en de levenskwaliteit te verbeteren.
COPD wordt ingedeeld in 4 types: A, B, C en D. Dit is afhankelijk van de ernst van de luchtwegvernauwing, de symptomen en het aantal opstoten of hoe snel de ziekte verergert. De behandeling wordt op deze indeling gebaseerd.
Symptomen
Kortademigheid, piepende ademhaling, hoesten, aanwezigheid van slijm uit de luchtwegen (sputum) en regelmatige luchtweginfecties zijn allemaal symptomen van COPD.
Onderzoeken
Om vast te stellen of je COPD hebt, doen we de volgende onderzoeken:
- Bloedonderzoek en bloedgasanalyse
- Longfoto (RX-thorax)
- Meting van de longcapaciteit (spirometrie)
- Longfunctieonderzoek
De diagnose COPD kan vooral worden bevestigd door een meting van de longcapaciteit. Dit kan bij de huisarts gebeuren, maar ook bij de longarts. De patiënt wordt gevraagd om snel en heel diep in- en uit te ademen. Zo wordt het volume en debiet gemeten. Een uitgebreider longfunctieonderzoek kan de totale longinhoud en zuurstofopnamecapaciteit bepalen.
Na de diagnose van COPD
Na de diagnose kan een wandeltest of fietsproef worden ingezet. Dit meet de inspanningscapaciteit van de patiënt en kan cardiale risico’s opsporen. Ook worden de levenskwaliteit en de respiratoire en perifere spierkracht gemeten. Hierna kan het longrevalidatieprogramma worden opgestart.
Behandelingen
Wanneer de patiënt rookt, is stoppen met roken de allereerste stap. Daarnaast moet een eventuele blootstelling aan giftige dampen worden vermeden. Hoestdempende medicatie wordt meestal afgeraden. Wel wenselijk zijn regelmatige lichamelijke activiteiten en een gezonde, evenwichtige voeding. Een griep- en pneumokokkenvaccinatie kan wenselijk zijn.
Inhalatoren
Een kortwerkende bronchodilator (puff) wordt ingezet om de klachten te verminderen. Eventueel, afhankelijk van de ernst van de klachten, worden bijkomende inhalatoren voorgeschreven.
Bij bacteriële infecties wordt gestart met antibiotica en corticoïden.
Multidisciplinair respiratoir revalidatieprogramma
Een multidisciplinair respiratoir revalidatieprogramma kan het kortademigheidsgevoel verminderen en de levenskwaliteit verbeteren. Het programma kan ook spiermassa doen toenemen en het aantal opstoten minderen.
Zuurstoftoediening
Bij de ernstige vormen van COPD kan een continue zuurstoftoediening thuis met een aangepast apparaat verlichting brengen.
Operatie
COPD kan erger worden, ondanks alle bovenstaande maatregelen. Als de patiënt jonger is dan 65 jaar, kan hij worden doorverwezen naar het UZ Leuven voor een eventuele longtransplantatie.
Longvolumereductiechirurgie, bullectomie en emfyseemkleppen zijn zeer zeldzame behandelingen.
Behandelende diensten
COPD wordt behandeld door de dienst Longziekten (pneumologie).