Wat is het?
Het slijmvlies van de mond- en keelholte telt ontelbaar veel kleine ‘accessoire’-speekselkliertjes. Daarnaast draineren drie paar grote speekselklieren via een afvoergang speeksel in de mondholte.
De grote speekselklieren zijn de oorspeekselklier (glandula parotis), onderkaakspeekselklier (glandula submandibularis) en ondertongspeekselklier (glandula sublingualis). Bij deze speekselklieren kunnen zich verschillende problemen voordoen, bijvoorbeeld een ontsteking, goed- of kwaadaardige zwelling of verstopping van de afvoergang door een speekselsteentje.
Symptomen
De meeste problemen met de speekselklieren uiten zich door zwelling van de speekselklier. Deze zwelling kan pijnlijk of pijnloos zijn, aan een kant of aan beide kanten voorkomen en eventueel gerelateerd zijn aan maaltijden. Dan zetten de speekselklieren op tijdens het eten.
Onderzoeken
De oorspeekselklier (glandula parotis) is voelbaar voor het oor, ter hoogte van de kaakhoek. De onderkaakspeekselklier (glandula submandibularis) en ondertongspeekselklier (glandula sublingualis) zijn voelbaar in de mondbodem. De arts kan voelen of er zich zwellingen bevinden bij de speekselklieren en masseert de speekselklieren om te zien of er een normale afvloei is van speeksel uit de afvoergangen. Voor sommige aandoeningen van de speekselklieren kan een echografie, CT-scan of MRI-scan belangrijk zijn. Je behandelend arts kan je hiervoor doorverwijzen.
Behandelingen
Ontstekingen bij de speekselklieren worden meestal eerst behandeld met medicatie. Daarnaast wordt ook steeds aangeraden veel water te drinken en de getroffen speekselklier regelmatig te masseren.
Operatie
Bij frequent terugkerende ontstekingen wordt mogelijk aangeraden de speekselklier te laten wegnemen.
Als er sprake is van steentjes in de afvoergangen van de speekselklieren kan eventueel geprobeerd worden het steentje endoscopisch te verwijderen via een sialendoscopie. Dat is afhankelijk van de positie van het steentje. Indien dit niet mogelijk is, kan eventueel de afvoergang chirurgisch worden geopend om het steentje te verwijderen. Mogelijk is het nodig de speekselklier volledig te verwijderen.
Bij een gezwel ter hoogte van de speekselklieren, goedaardig of niet, wordt vaak geadviseerd desbetreffende speekselklier chirurgisch te verwijderen.
Behandelende diensten
Speekselklierproblemen worden behandeld door de dienst Neus-, Keel- en Oorziekten.