Polymyalgia rheumatica (PMR/spierreuma)

Polymyalgia rheumatica (PMR) is een ontstekingsziekte die voornamelijk voorkomt bij mensen vanaf 50 jaar. Deze aandoening wordt ook wel spierreuma genoemd en wordt gekenmerkt door stijfheid en pijn ter hoogte van de spieren rond de nek, schouders en/of heupen. Soms heeft de patiënt tegelijkertijd ook ontsteking bij de grote bloedvaten in hoofd en hals (arteriitis temporalis). Polymyalgia reumatica komt iets vaker voor bij vrouwen. Vermoedelijk spelen omgevings- en genetische factoren een rol, al is de volledige oorzaak van de aandoening onbekend. Er zijn geen aanwijzingen dat polymyalgia rheumatica erfelijk zou zijn.

Patiënten hebben vaak pijn en een stram gevoel ter hoogte van de spieren van de nek en schouderregio en/of bekkengordel. De klachten kunnen zich snel ontwikkelen of langzaam erger worden, vaak in een periode van een paar dagen tot een aantal weken. Meestal zijn de klachten symmetrisch; ze worden zowel links als rechts gevoeld. De pijn en stijfheid zijn meestal ’s nachts en ’s ochtends het hevigst; ook na inactiviteit kan een stram gevoel optreden. De klachten kunnen zo ernstig zijn dat dagelijkse activiteiten, zoals aankleden, het haar kammen of opstaan vanuit een stoel lastig tot onmogelijk worden. Ook ter hoogte van andere gewrichten, zoals de polsen en de knieën, kunnen klachten optreden. Verder kan de patiënt ook last hebben van koorts, vermoeidheid, een algemeen ziek gevoel, vermagering en/of nachtelijk zweten.

Arteriitis temporalis (RCA)

Als de polymyalgia rheumatica gepaard gaat met arteriitis temporalis, kan de patiënt vooral last hebben van hoofdpijn. Verder kan er ook gevoeligheid zijn over de temporale arterie, pijn in de kaak bij kauwen en (plotse) problemen met het zicht, soms zelfs blindheid.

Om vast te stellen of je polymyalgia rheumatica hebt en wat de juiste behandeling is, doen we de volgende onderzoeken:

Bloedonderzoek

Bij polymyalgia rheumatica zijn de ontstekingswaarden in het bloed meestal abnormaal hoog. Het gaat hier dan om de bezinkingssnelheid (sedimentatiesnelheid) van de rode bloedcellen en het CRP.  Ook de leverwaarden kunnen afwijkend zijn. Met bloedonderzoek kunnen we ook andere aandoeningen uitsluiten.

Biopsie

Bij een vermoeden van arteriitis temporalis kunnen we een biopsie van dit bloedvat nemen. Zo kunnen we met microscopisch onderzoek controleren of er tekenen van ontsteking in het bloedvat aanwezig zijn.

Overige mogelijke onderzoeken

Om andere aandoeningen niet over het hoofd te zien, worden vaak ook een aantal andere onderzoeken uitgevoerd, bijvoorbeeld een röntgenfoto van de longen, een echografie van de buik, soms ook een CT- of PET-CT-scan.

Polymyalgia rheumatica wordt behandeld met corticosteroïden (cortisone). Dit zijn krachtige middelen die de afweer en de ontsteking onderdrukken en waarmee de klachten doorgaans zeer snel verbeteren. De behandeling met corticosteroïden kan een tot twee jaar duren, omdat de dosis slechts zeer langzaam kan worden verminderd. Als de dosis te snel afneemt, kunnen de klachten namelijk opnieuw optreden.

Bijwerkingen medicijnen

Corticosteroïden hebben bekende bijwerkingen, zoals een toename van het gewicht en een ontregelde bloedsuikerspiegel. Bij langdurig gebruik van corticosteroïden kan ook botontkalking of osteoporose ontstaan. Daarom kan de patiënt ook calcium en vitamine D en/of andere middelen moeten innemen om de botontkalking tegen te gaan. Recente onderzoeken leverden veelbelovende resultaten met betrekking tot de beschikbaarheid van nieuwere medicatie met minder bijwerkingen.

Polymyalgia rheumatica wordt behandeld door de dienst Reumatologie.