Back to top

Zeven jaar hiv-referentiecentrum: een terugblik

22 juni 2022
hiv referentiecentrum
hiv referentiecentrum

Sinds 2014 zijn we erkend als hiv-referentiecentrum (HRC) voor de provincie West-Vlaanderen, een bekroning voor onze jarenlange inzet voor hiv-patiënten. Op zeven jaar tijd is ons centrum enorm gegroeid: het aantal patiënten is gestegen en ons zorgaanbod is uitgebreid.

Van dodelijke diagnose tot chronische ziekte

Al in de jaren 80 startte dr. Johan Boelaert op campus Sint-Jan de zorg voor hiv-patiënten op. In het begin was hiv een dodelijke diagnose, met het aids-stadium als laatste ziektestadium waarin de immuniteit ernstig gedaald is. De zorg bestond toen vooral uit behandeling van de symptomen die gepaard gingen met de ontstekingen en andere verwikkelingen die een patiënt met aids daardoor kreeg. Rond 1995 kwam de ontdekking dat het mogelijk was om het virus te onderdrukken met een medicijnencocktail. Dat leidde tot een doorbraak in de behandeling: hiv evolueerde van een dodelijke aandoening naar een chronische ziekte.

Verhoogde levenskwaliteit en therapietrouw

De eerste hiv-remmers hadden veel bijwerkingen, zoals verhoging van de cholesterolwaarden en verandering van de lichaamsvetverdeling. Daarom werd pas gestart met de behandeling als de immuniteit van de patiënt gedaald was. De patiënt diende ook verschillende tabletten per dag in te nemen. Dit veranderde toen de farmaceutische industrie erin slaagde verschillende hiv-remmers in één tablet te combineren. Daardoor verhoogde de levenskwaliteit en de therapietrouw van heel wat patiënten.

Erkend als hiv-referentiecentrum

In 2004 nam dr. Stefaan Vandecasteele de fakkel over van dr. Boelaert, die een jaar later met pensioen ging. Hij had zich gespecialiseerd in infectieziekten en onder meer ook hiv-behandeling. In 2014 kwam er een tweede specialist in infectieziekten bij op de dienst Nierziekten, infectieziekten en algemeen inwendige ziekten: dr. Jens Van Praet. Op de consultatie infectieziekten legden de verpleegkundigen zich ook toe op de begeleiding van hiv-patiënten. Die volgehouden inspanning voor hiv-patiënten leidde in 2014 tot de erkenning van ons ziekenhuis als HRC. Sinds 2014 is het team uitgegroeid tot een ploeg van negen medewerkers.

Wat houdt onze begeleiding zoal in?

Het aantal hiv-patiënten dat ons centrum opvolgde nam van 2014 tot eind 2021 langzaam maar zeker toe. Het gaat om patiënten met een nieuwe diagnose, maar ook om patiënten die naar deze streek verhuisden vanuit binnen- of buitenland. De meesten van hen komen tweemaal per jaar op consultatie. Wat houdt onze begeleiding van hiv-patiënten zoal in? We stellen hun hiv-therapie steeds verder op punt, maar ook hun vaccinaties, zoals griep en pneumokokken. We besteden aandacht aan het voorkomen en behandelen van seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s) en ook aan hart- en vaatziekten voorkomen door de risicofactoren te behandelen.

Meer dan alleen medische zorg

Voor het algemeen psychosociaal welbevinden van onze patiënten hebben we net zo goed de nodige aandacht. Indien nodig kunnen ze daarvoor – kosteloos, dankzij de erkenning - terecht bij de psycholoog of seksuoloog. Begeleiding door de diëtiste is de laatste jaren belangrijker geworden, want gewichtstoename is een bijwerking van sommige nieuwe hiv-remmers. Om patiënten met de juiste therapie te kunnen behandelen, hebben we vaak ondersteuning van de sociale dienst nodig. De sociaal medewerkers helpen ervoor zorgen dat ze in volledig in orde zijn met de ziekteverzekering en begeleiden hen naar sociale voorzieningen buiten het ziekenhuis. Tot slot zijn de verpleegkundigen onmisbare raadgevers. Zij staan patiënten bij in hun zoektocht naar antwoord op vragen als ‘Wat betekent de diagnose van hiv voor mij?’ of ‘Hoe moet het nu verder?’.

Opvang en bescherming

Naast onze zorg voor hiv-patiënten vangen we ook slachtoffers van seksueel geweld op. Via een overeenkomst met het RIZIV kunnen ze via ons kosteloos preventieve medicatie voor hiv en andere SOA’s krijgen. Zo’n behandeling kan 24 uur per dag opgestart worden via de spoedopname. We volgen de slachtoffers dan binnen de drie werkdagen op via de consultatie infectieziekten. Een laatste belangrijke activiteit van ons HRC is patiënten voorafgaand aan risicocontacten beschermen tegen hiv-besmetting door een bepaalde hiv-remmer voor te schrijven. Het RIZIV vraagt wel om die patiënten regelmatig op te volgen en op SOA’s te screenen omdat uit studies blijkt dat het risico op oplopen van andere SOA’s stijgt voor patiënten die deze medicatie preventief nemen.

Sterk gemotiveerd team

De verandering die het hiv-referentiecentrum Brugge de afgelopen zeven jaar onderging, zet zich in de toekomst ongetwijfeld verder en zal nieuwe uitdagingen met zich meebrengen. Een aantal patiënten zijn al gestart met een eerste generatie van langdurig werkende hiv-remmers die om de twee maanden in de spieren worden ingespoten. Deze behandeling is voorlopig niet voor iedere patiënt geschikt. Wellicht zal ook de preventieve medicatie in injecteerbare vorm beschikbaar komen. Door al deze evoluties heen blijft ons team in elk geval sterk gemotiveerd om de best mogelijke zorg voor onze patiënten na te streven.