Back to top

Slaapapneu? Samen zoeken we de juiste behandeling

4 november 2020

Begin jaren 90 begon onze dienst Neurologie met ‘polysomnografie’ of slaaptests in het slaaplabo en startte onze dienst Longziekten met consultaties voor het slaapapneusyndroom en de toen nog vrij revolutionaire CPAP-behandeling. Nu telt ons slaaplabo 4 bedden die elke nacht bezet zijn, hebben we een 2000-tal CPAP-gebruikers in behandeling en zijn er heel wat meer opties voor behandeling van het slaapapneusyndroom.

Wie lijdt aan slaapapneu?

In de Verenigde Staten lijden naar schatting 15% van de mannen en 5% van de vrouwen aan obstructief slaapapneu (OSA). Het komt vaker voor bij zwaarlijvige patiënten, mannen, postmenopauzale vrouwen en Afro-Amerikanen . Afwijkingen van je aangezicht of schedel en van de bovenste luchtwegen verhogen je risico op OSA, ook als je geen overgewicht hebt.

Er zijn ook heel wat andere medische aandoeningen die je vaker met OSA gepaard zal zien gaan of die hiermee risicofactoren gemeenschappelijk hebben, onder meer congestief hartfalen, hoge bloeddruk, type 2 diabetes, chronische longaandoeningen, beroertes (CVA) en miniberoertes (TIA), een slechtwerkende schildklier, cysten in de eierstokken, de ziekte van Parkinson ... Kortom, heel wat medische specialismen moeten bedacht zijn op OSA.

Wat zijn de symptomen?

Symptomen van OSA zijn divers, van slaperigheid overdag, chronische vermoeidheid, niet-verkwikkende slaap, ochtendhoofdpijn of een droge mond bij het opstaan tot tijdens de slaap snurken, verstikkingsverschijnselen vertonen of naar adem snakken. Veel patiënten klagen dat ze ’s nachts herhaaldelijk wakker schieten en 1 op de 3 klaagt over slapeloosheid. Nog andere symptomen zijn ’s nachts moeten opstaan om te plassen, soms zelfs meermaals, of tijdens de nacht pijn op de borst of hartkloppingen voelen.

De juiste diagnose

Om met zekerheid tot een juiste diagnose te komen, is een slaaptest laten afnemen in het ziekenhuis nog altijd de beste manier. Hoe ernstiger jouw vorm van OSA, hoe groter de kans dat je ook overdag klachten zal ondervinden, of dat je stofwisseling in de knoop raakt of dat je hart- en vaatklachten krijgt. Op campus Sint-Jan werken we voor de diagnose en behandeling van OSA daarom samen met verschillende diensten en disciplines. Als we zeker zijn van de diagnose en ook de ernst van de nachtelijks overlast die je ervan ondervindt, kiezen we samen met jou de juiste behandeling.

De gepaste behandeling

Eerst en vooral bekijken we hoe je je levensstijl kan aanpassen. Onze diëtisten helpen mee in de zoektocht naar de juiste behandeling en misschien krijg je het advies om bariatrische heelkunde te overwegen. Al is de kans groot dat we je continuous airway pressure (CPAP)-therapie aanbieden, zeker als je erg zwaarlijvig bent of aan ernstige slaapapneu lijdt.

Sommige patiënten zijn een goede kandidaat voor een mandibular advancement device (MAD). Onze dienst Mond-, kaak- en aangezichtchirurgie (MKA) biedt deze onder bepaalde voorwaarden terugbetaalde OSA-behandeling sinds begin 2017 aan. Intussen vonden al een 120-tal patiënten daarin een oplossing. Nog andere patiënten komen in aanmerking voor een operatie aan boven-en onderkaak. We zenden je wellicht ook langs bij een van onze neus-, keel- en oorartsen, want ook zij hebben nog mogelijke behandelingsopties achter de hand zoals een operatie aan je bovenste luchtwegen.

CPAP-behandeling

Maar in de meeste gevallen is de dienst Longziekten dus je eerste halte. Tijdens de consultatie informeren we je over je aandoening en de ernst ervan. We geven uitleg over de risicofactoren, bespreken of gewichtsverlies een goed idee zou zijn en bekijken of vermijden om op je rug te slapen een oplossing kan zijn. Alcohol en bepaalde kalmerings- en slaapmiddelen laat je beter ook achterwege. Blijkt een traditionele CPAP-behandeling net zoals voor het merendeel van de OSA-patiënten ook voor jou een goede behandelingsoptie? Dan leggen we je uit welk effect je hiervan mag verwachten en ook wat de mogelijke bijwerkingen kunnen zijn. Tot slot lichten we de terugbetalingscriteria en de opvolging die daarbij hoort toe.

Succesvol gebruik

Je gaat daarna langs bij onze CPAP-verpleegkundige die je de praktische uitleg zal geven. Deze leert je hoe de bediening van het toestel in elkaar zit en helpt je een passend masker kiezen. We passen de instellingen van het toestel correct aan en geven het je mee naar huis. De terugbetalingscriteria zijn vrij streng in België.

Kom je hiervoor in aanmerking? Dan gaat de terugbetaling voor CPAP pas in na een tweede slaaptest waaruit blijkt dat de therapie een gunstig effect geeft. De eerste aanvraag geldt voor maximum drie maanden. Pas als we op basis van uitlezing van je toestel kunnen bewijzen dat je het toestel minimum vier uur per nacht gebruikt, kunnen we een aanvraag tot verlenging per jaar indienen. Is er bij die tweede test nog onvoldoende vooruitgang merkbaar? Dan zal je longarts de verpleegkundigen of technici de opdracht geven om de druk van het toestel aan te passen.

Wat in coronatijden?

Gelden er in coronatijden speciale gebruiksadviezen? Zo lang je gezond bent, raden we aan om je CPAP-therapie gewoon verder te zetten. Ben je mogelijk of zeker besmet met COVID-19 en woon je niet alleen? Gebruik je CPAP-toestel dan tijdelijk niet of slaap in een aparte slaapkamer, in quarantaine dus, met CPAP. Bij ziekenhuisopname zullen we je mogelijk vragen om je CPAP-toestel niet te gebruiken, om onze zorgmedewerkers niet in gevaar te brengen. Is CPAP achterwege laten onmogelijk? Dan zullen we je vragen om je toestel minstens een uur voor een zorgverlener je kamer binnenkomt uit te zetten of een extra tussenstuk te gebruiken bij de uitademingspoort van je masker.

Met vragen of problemen kan je steeds bij onze verpleegkundigen of technici aankloppen.