Back to top

Magnetische hersenstimulatie bij moeilijk behandelbare depressie

29 juni 2020
Magnetische hersenstimulatie
Magnetische hersenstimulatie

Hoewel er heel wat medicatie-opties zijn om depressie te behandelen, haalt niet iedereen er het gewenste effect uit of ondervinden sommigen er te veel bijwerkingen van. Voor hen kan de rTMS-techniek mogelijk een uitkomst bieden.

Aanvullend therapieaanbod

In 2007 sloegen onze diensten Neurologie en Psychiatrie-psychosomatiek de handen in elkaar om voor patiënten met een moeilijk behandelbare depressie een aanvullend therapieaanbod uit te werken.
De techniek die ze toepassen heet repetitieve transcraniële magnetische hersenstimulatie, kortweg rTMS. Het is een veilige techniek die met magnetische golven werkt.
De golven beïnvloeden de koppelingen tussen diverse delen van de hersenen.

Onsuccesvolle behandelingen

Hoewel er heel wat medicijnen tegen depressie bestaan, reageert een vrij grote groep patiënten niet of onvoldoende op antidepressieve medicatie.
Er zijn dan verschillende mogelijkheden, zoals een ander antidepressivum proberen of extra medicatie toevoegen.
Allemaal waardevolle behandelingsmogelijkheden, maar ook deze werken niet bij alle patiënten. Andere patiënten ondervinden dan weer te veel bijwerkingen van medicatie.

Speciale robot

Er blijft dus steeds nog een groep patiënten over die onvoldoende geholpen zijn met de doorsnee behandelingen.
Meerdere behandelingen proberen zonder dat je er het gewenste effect uit haalt, heeft medisch, maar ook op persoonlijk vlak en voor je familie- en sociaal leven zware gevolgen.
Voor die patiënten kan rTMS een oplossing bieden.
Sinds 2007 passen we deze techniek dus ook toe op campus Sint-Jan en in 2018 namen we hiervoor als eerste in België een speciale robot in gebruik.

Hersenactiviteit beïnvloeden

Een rTMS-toestel geeft eigenlijk korte magnetische pulsen die de elektrische activiteit in de hersenen en de verbindingen tussen bepaalde delen in de hersenen beïnvloeden.
We gebruiken het dus vooral voor mensen met depressie die meestal al meer dan een andere behandeling probeerden.
Studies tonen aan dat rTMS op ruim de helft van de patiënten een matig tot sterk effect heeft, dat bij ongeveer een derde van hen de depressie merkelijk afneemt en dat de meerderheid van hen er ook op lange termijn, na stopzetting van de behandeling, effect van blijft hebben.   

Veilige behandeling

RTMS is een veilige behandeling. Soms zijn er wel bijwerkingen zoals tijdelijke hoofdpijn, nekpijn of lokale pijn ter hoogte van de stimulatie en er is een zeer kleine kans dat het epilepsie uitlokt.
Er loopt dan ook heel wat onderzoek om de toepassingsmogelijkheden verder uit te breiden en de behandeling nog doeltreffender in te zetten.
We kunnen het niet gebruiken voor iemand bij wie er om de een of andere reden metalen in de hersenen zitten of die een pacemaker of cochleair implantaat heeft.
Voorzichtigheid is geboden als iemand ooit al een epilepsie-aanval kreeg. Voor zeer ernstige, bijvoorbeeld psychotische, depressie is het ook geen goede oplossing.

Bij de psychiater

Kom je in aanmerking voor rTMS-behandeling voor depressie bij ons? Dan ga je eerst langs bij psychiater dr. Jürgen De Fruyt.
Hij stelt de diagnose met betrekking tot je depressieve episode, unipolaire of bipolaire stoornis, evalueert hoe je op eerdere behandelingen reageerde en licht je in over het effect dat je kan verwachten en mogelijke bijwerkingen.

Bij de neuroloog

Blijkt uit dit gesprek nog steeds dat rTMS voor jou een goede oplossing kan zijn, dan ga je langs bij neuroloog dr. Kristof Verhoeven.
Hij bespreekt de praktische en technische aspecten van je behandeling met jou en laat je een toestemmingsformulier tekenen.
Vervolgens plant hij de volgende onderzoeken in, een MR-scan van je hersenen en een EEG om je hersenactiviteit in kaart te brengen en de gevoeligheid op epilepsie in te schatten.
Op basis van de MR-scan van je hersenen maken we een 3D-model waarin we de hersengebieden aanduiden die we willen behandelen.
De TMS-robot baseert zich daarop om de stimulatie toe te dienen. Op de eerste dag van de behandeling wordt de juiste behandelingsplaats en behandelingsintensiteit opgemeten en ingesteld.

Hoe verloopt de behandeling

De behandeling vindt doorgaans vijf dagen per week plaats, ongeveer een uur per dag waarvan 37 minuten stimulatie, en ze duurt, afhankelijk van het effect, vier à zes weken. Tijdens de behandeling zorgt de robot voor het nodige comfort, zowel voor jou als voor de verpleegkundige die de behandeling begeleidt.
We waken dagelijks over de veiligheid en de doeltreffendheid van de behandeling.
Na de behandeling kan je je gebruikelijke activiteiten gewoon verderzetten.
Indien nodig krijg je door de arts nog een verderzetting van de behandeling of onderhoudsbehandeling op langere termijn voorgeschreven.
Bij herval is eventueel ook een volledige nieuwe behandelingsprocedure mogelijk.