Back to top

Een totale aanpak van pijn, het is jouw patiëntenrecht

9 oktober 2019

De Week tegen Pijn (9-15 oktober) leek ons de ideale gelegenheid om ons Multidisciplinair PijnCentrum (MPC) in de kijker te zetten. Een gemotiveerd team van specialisten en paramedici neemt het er dagelijks op tegen pijnklachten.

Erkend centrum

Op initiatief van wijlen dr. Piet Vercruysse richtte het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV in 1987 het Multidisciplinair PijnCentrum (MPC) op. Het centrum groeide in de loop der jaren uit tot een georganiseerde dienst, waar vandaag vier artsen-specialisten Anesthesie met bijzondere bekwaming in de Pijntherapie actief zijn: dr. Hannie Braems, dr. Christ Declerck, dr. Mayken Gorissen en dr. Ann Ver Donck. In 2013 kreeg ons MPC een erkenning als multidisciplinair centrum voor de behandeling van chronische pijn door de Federale Overheidsdienst (FOD) Volksgezondheid.

Soorten pijn 

Het MPC heeft als algemene doelstelling om subacute of chronische pijnklachten op een doeltreffende manier te diagnosticeren, te behandelen of te ondersteunen. Acute pijn is pijn die plots optreedt, bij subacute pijn gaat het om pijn die, ondanks behandeling, langer dan zes weken aanhoudt. We spreken van chronische pijn als de pijn na drie maanden behandeling nog steeds aanwezig is. Maar liefst 1 op de 5 Belgen heeft met chronische pijn te maken.

Verschillende klachten 

Het MPC is een derdelijnscentrum in de gezondheidszorg: dat betekent dat je als patiënt enkel via verwijzing door je huisarts of een geneesheer-specialist in ons centrum terecht kan. De meest voorkomende pijnklachten zijn axiale pijnklachten (in het bekken of de wervelkolom) of zenuwpijnen (vb aangezichtspijnen, perifere zenuwpijnen...), maar we behandelen ook andere pijnklachten in het centrum. 

Individueel behandelplan 

Na elke raadpleging stellen we een specifiek traject voorop met een individueel behandelplan. Dit kan bestaan uit behandeling met medicijnen en/of interventionele pijntherapie. We spreken van interventionele therapie van zodra er een naald, stroomdraad (lead) of katheter aan te pas komt. 

Oorzaak opsporen 

De oorzaak van de pijnklachten is niet altijd duidelijk. Vaak sporen we die op aan de hand van ‘diagnostische proefblokkades’. We verdoven de lichaamsstructuren waarvan we vermoeden dat ze een rol spelen in het pijnpatroon (bijvoorbeeld een zenuw, een tussenwervelschijf, facetgewrichtjes, een litteken ...) dan tijdelijk met een lokaal anestheticum. Naargelang het resultaat van deze proefblokkades gaan we in een volgende fase over tot een definitieve onderbreking van de pijngeleiding door vernietiging of beïnvloeding van zenuwweefsel door middel van elektrische golven of door middel van hoge temperatuur. Daarnaast is ook een chemische blokkade mogelijk van bepaalde zenuwstructuren waarbij een structuur wordt afgekoeld tot -80°C waardoor de pijngeleiding tijdelijk wordt onderbroken.

De verschillende procedures voeren we steeds onder fluoroscopie of onder echografie uit.

Behandelingsmogelijkheden 

Naast zo’n onderbrekingstechniek van zenuwstructuren richt ons centrum zich ook op de ruggenmergstimulatie. Dit is de stimulatie van zenuwbanen ter hoogte van het ruggenmerg door middel van kleine elektrische pulsen.  Deze behandeling passen we toe bij verschillende pijnproblemen waarbij er sprake is van zenuwbeschadiging gepaard gaande met neuropathische chronische pijnklachten, in de benen, in de armen of in de rug.

Verder richt ons centrum zich ook op intrathecale pijntherapie om bepaalde chronische pijnklachten aan te pakken. Hierbij dienen we medicatie via een medicijnpomp toe in de intrathecale ruimte. De intrathecale of spinale ruimte is de ruimte rondom het ruggenmerg en bevat het ruggenmergvocht. Door de continue toediening van een kleine hoeveelheid medicatie (meestal morfine) dichtbij het ruggenmerg is er een kleinere hoeveelheid medicatie nodig in vergelijking met pijnmedicatie in tabletvorm of kleefpleisters.

Goed geïnformeerd

Bijna alle interventionele pijnbehandelingen gebeuren via korte dagopname. Tijdens de raadpleging geven we elke patiënt steeds informatie over de voorgestelde procedure en eventuele verdoving. We bespreken vooraf steeds de voor- en nadelen, alternatieve behandelingen en mogelijke risico’s en we vullen een toestemmingsformulier in dat zowel de patiënt als de behandelende pijnarts ondertekenen.

Multidisciplinaire benadering

In het MPC leggen we bovendien sterk de nadruk op een multidisciplinaire benadering, waarbij we mogelijk de kinesitherapeut, de ergotherapeut, de psychotherapeut, de pijnverpleegkundige en de sociaal werker betrekken. Daarnaast is er een belangrijke samenwerking met de diensten Psychiatrie-psychosomatiek, Neurochirurgie, Revalidatiegeneeskunde en Neurologie. Tot slot werkt het MPC ook samen met het multidisciplinair algologische team (MAT) onder leiding van dr. Gudrun Bossuyt voor de ziekenhuisbrede aanpak van acute pijn. Twee pijnverpleegkundigen ondersteunen hierbij de andere verpleegkundigen om acute pijn zo goed mogelijk te registreren en te behandelen. Voor pijn bij kinderen is er eveneens een specifieke pijnverpleegkundige onder leiding van medisch coördinator dr. Anne D’Hooghe.

Revalidatieprogramma 

Ook het revalidatieprogramma Veerkracht kadert binnen het MPC. Lijd je aan chronische pijn en ben je daardoor beperkt in je dagelijks functioneren? Dan is de kans groot dat we je hiernaar doorverwijzen. De erkenning door de FOD Volksgezondheid vraagt namelijk dat we voor patiënten met subacute of chronische pijn naast zuiver medische behandelingen ook diagnose- en behandeltechnieken aanbieden die gebaseerd zijn op een biopsychosociale aanpak. 

Veerkracht

Chronische pijn veroorzaakt niet alleen lichamelijke, maar ook psychologische en sociale problemen, zowel voor de patiënt zelf als voor zijn omgeving. Bij Veerkracht krijg je eerst en vooral een grondige screening om zowel de lichamelijke als de psychologische en sociale gevolgen van je pijn in kaart te brengen. Op basis daarvan stellen we alles in het werk om je zorg op maat aan te bieden. 

Levenskwaliteit 

We richten ons bij Veerkracht niet op de behandeling van je pijnklachten, maar helpen je om beter met je klachten te leren omgaan. Zo willen we ervoor zorgen dat je ondanks de pijn zo goed mogelijk in de maatschappij kan meedraaien en er een zo hoog mogelijke levenskwaliteit op na kan houden. Je krijgt zelf een centrale rol in het beheer van je pijnprobleem.

Intensieve ondersteuning 

Ons Veerkracht-team bestaat uit pijnartsen, revalidatie-artsen en verschillende paramedici die zich ook in de pijnproblematiek verdiepten: klinische psychologen, een pijnverpleegkundige, kinesitherapeuten, een ergotherapeut en een sociaal werker. We bieden verschillende combinaties aan therapieën en tekenden ook een twaalf weken durend groepstraject uit waarin je als patiënt van het volledige team intensieve ondersteuning krijgt.

Maximaal niveau

Ons einddoel? Op deze multidisciplinaire wijze, met betrokkenheid van medici en paramedici uit de eerste, tweede en derde lijn van de gezondheidszorg, alles in het werk stellen om het functioneren en de levenskwaliteit van elke patiënt op maximaal niveau te brengen.