Back to top

Dankzij ons oppervlaktescanningsysteem treft bestralingstherapie nog nauwkeuriger haar doel

2 november 2021

Sinds maart 2018 maakt onze dienst Radiotherapie gebruik van het Catalyst HD oppervlaktescanningsysteem. Dit systeem biedt twee grote voordelen: een nauwkeurigere positionering van onze patiënten voor hun bestralingssessies én een continue controle of ze de hele sessie lang in de juiste positie blijven liggen. Allebei belangrijke voorwaarden voor de toepassing van de nieuwste bestralingstechnieken.

Het belang van een correcte positionering

In de radiotherapie is een correcte positionering van de patiënt op de behandeltafel bijzonder belangrijk. Voor elke bestralingsbehandeling nemen we tijdens een simulatieprocedure een CT-scan in de juiste bestralingshouding. Aan de hand van die scan bepaalt de radiotherapeut nauwkeurig welke gebieden bestraald moeten worden en welke gevoelige organen in de buurt zo weinig mogelijk straling mogen krijgen. De stralingsfysicus of de dosimetrist gebruikt die gegevens dan om voor de patiënt het best mogelijke behandelplan uit te tekenen.

Huidmarkeringen

Om op basis van dit behandelplan een correcte toediening van de bestraling te kunnen verzekeren, is het belangrijk dat de houding van onze patiënt op de behandelingstafel perfect overeenkomt met de houding tijdens de simulatie-CT-scan. De meest gebruikelijke methode om een correcte positionering te verzekeren, is op de huid van de patiënt markeringen aanbrengen met ‘fuchsine’. Dat is een semipermanente kleurstof. Met een lasersysteem wordt gecontroleerd of de markeringen zich tijdens de simulatie en tijdens de bestraling zelf op dezelfde plaats bevinden. Deze methode heeft een aantal nadelen: de markeringen ontsieren tijdelijk je huid, de dikte van de fuchsinelijnen laat niet altijd de nodige precisie toe en er zijn maar drie controlepunten op de huid.

Precies positioneren en continu controleren

In maart 2018 verving onze dienst Radiotherapie deze positioneringstechniek door het Catalyst HD oppervlaktescanningsysteem. Drie camera’s boven de behandeltafel maken het mogelijk om het lichaamsoppervlak van elke patiënt nauwkeurig in kaart te brengen. Door te vergelijken met het CT-beeld van de simulatie kunnen we onze patiënt preciezer positioneren dan we met de huidmarkeringen en het lasersysteem konden. Bovendien kunnen we die positie met dit systeem ook de hele behandelingsessie lang controleren. Als de patiënt toch onverwacht zou bewegen tijdens de toediening van de bestraling, dan zal de oppervlaktescanner dit opmerken en de bestraling automatisch onderbreken. Dat biedt een bijkomende veiligheid en verzekert een correcte positionering tijdens de hele behandelingssessie.

Belangrijk voor de nieuwste technieken

Die controle is in het bijzonder van belang bij stereotactische bestraling, een techniek die we sinds 2019 toepassen. We maken daarbij gebruik van zeer hoge stralingsdosissen die we op een klein doelwit richten, zoals een kleine longtumor of uitzaaiing, en over een klein aantal behandelingssessies verdelen. Vaak bevindt ons doelwit zich in de nabijheid van gevoelige organen. Om te vermijden dat gezonde organen straling ontvangen, is het belangrijk dat de beweging van de patiënt echt minimaal blijft. Ook bij de deep inspiration breath hold (DIBH)-techniek die we toepassen bij linkerborstkankerpatiënten speelt de oppervlaktescanner een belangrijke rol. Door tijdens de bestraling de adem in te houden, kunnen we de stralingsdosis op het hart aanzienlijk verminderen. De scanner volgt de diepte en aanhouding van de ademhalingsstop nauwgezet op en verzekert zo de betrouwbaarheid van de bestraling.

We houden een kritisch oogje in het zeil

Oppervlaktescanning is een onderdeel van de hoogtechnologische evolutie in de radiotherapie. Hoewel we steeds meer handelingen overdragen naar computergestuurde processen, mogen we het belang van menselijk toezicht daarbij niet vergeten. Onze verpleegkundigen, dosimetristen, artsen en fysici houden steeds een kritisch oogje in het zeil om ervoor te zorgen dat de technologie een kwalitatieve en veilige behandeling levert.