PCS of het Pelvien Congestie Syndroom is een syndroom waarbij chronische buikpijn ontstaat door spataders in het kleine bekken van vrouwen.
Oorzaken van PCS
De spataders ontstaan door lekkende aderkleppen die de druk in de ader verhogen. Hierdoor stroomt het bloed niet meer richting het hart, maar door de zwaartekracht naar beneden. Spataders komen het vaakst voor in de benen, maar kunnen dus ook in de buik ontstaan. Bij PCS ontstaan er inwendige spataders diep in de onderbuik rond de baarmoeder, soms met uitlopers naar de schaamstreek.
De verhoogde druk in de aders kan een of meerdere oorzaken hebben. Meestal gaat het om een combinatie van factoren zoals bijvoorbeeld genetische aanleg, anatomische afwijkingen, hormonale factoren, secundaire schade aan de aderwand, een verhoogde bloeddruk en verwijde aders.
De meest voorkomende, directe oorzaak van PCS is echter het terugvloeien van bloed in een ader van de eierstokken als gevolg van beschadigde kleppen. Deze kleppen zorgen er in normale omstandigheden voor dat het bloed in de aders niet terugstroomt naar beneden. Een andere oorzaak voor de verhoogde aderdruk is een afgesnoerde ader van de linkernier tussen de aorta en de darmslagader.
Mogelijke symptomen
Vrouwen met PCS hebben vaak last van al dan niet een combinatie van onderstaande symptomen:
• chronische doffe pijn of zwaartegevoel in de onderbuik en/of de schaamstreek
• klachten die toenemen in de loop van de dag door bijvoorbeeld langdurig recht te moeten staan
• klachten gerelateerd aan de menstruatie
• pijn tijdens betrekkingen
• pijn tijdens het plassen
• spataders in het bovenbeen, schaamlippen, de anus en/of bil
Geen eenvoudige diagnose
PCS is niet altijd even goed gekend, waardoor behandelende artsen het wisselende klachtenbeeld vaak niet herkennen en vrouwen pas laattijdig de juiste diagnose krijgen. In eerste instantie moeten artsen andere gynaecologische, urologische of oorzaken in de maag of de darmen kunnen uitsluiten. Indien zij geen andere verklaring vinden voor de last, nemen zij een echografie van het kleine bekken een indicatieve. Daarna kan een NMR- of CT-scan van de buik de diagnose bevestigen.
Behandelopties vroeger en nu
Wanneer pijnstilling (NSAID’s) onvoldoende effect biedt, is het noodzakelijk om de onderliggende oorzaak aan te pakken. Artsen dichten aders zodat het bloed niet verder naar beneden terugstroomt. Vroeger gebeurde dit onder volledige narcose, maar sinds de opkomst van endovasculaire (via bloedvaten) technieken is dit een ingreep onder plaatselijke verdoving.
Hierbij voeren artsen via de lies een katheter op tot in de gewenste ader. Zodra de katheter goed zit, spuiten ze contrastvloeistof in en maken ze een flebografie, zo worden aderen zichtbaar op radiografisch beeldmateriaal. Daarna brengen ze materiaal in om het bloedvat af te sluiten (bv. lijm of coils). Deze procedure heet een percutane transkatheter embolisatie en is ondertussen de standaardbehandeling voor het Pelvien Congestie Syndroom.
Goede resultaten
Ongeveer 80 % van de vrouwen geeft na een behandeling aan dat ze duidelijk minder pijn hebben of dat de pijn zelfs helemaal verdwenen is.