Onze ziekenhuisbloedbank ontvangt, bewaart en verdeelt bloedproducten aan patiënten in het ziekenhuis. De bloedbank past een zeer gericht transfusiebeleid toe en bedient onder meer de diensten Hematologie en Intensieve zorgen, die grootverbruikers zijn. De veiligheid, efficiëntie en technologische innovatie van de ziekenhuisbloedbank staan op een hoog niveau.
De bloedbank van de dienst Laboratoriumgeneeskunde is 24 uur op 24 operationeel en telt momenteel 16 medewerkers, die instaan voor de ontvangst, selectie en uitgave van bloedproducten. Onze ziekenhuisbloedbank onderscheidt zich vooral omwille van de uitdagende patiëntendoelgroep en komt hiermee op het niveau van de Belgische universitaire ziekenhuizen. Vaak gaat het over patiënten die een stamceltransplantatie ondergingen, die een gespecialiseerde therapie volgen, of waarbij het toegediende bloed aan speciale eisen moet voldoen. Met 70 stamceltransplantaties per jaar is ons ziekenhuis een grootverbruiker van bloedproducten op jaarbasis.
De ziekenhuisbloedbank kan een beroep doen op een sterk gespecialiseerde moleculaire afdeling binnen de dienst Laboratoriumgeneeskunde. Die afdeling voert genetische bloedgroepanalyses uit als aanvulling op of ter vervanging van de standaard methodes die de ziekenhuisbloedbank toepast.
Streng kwaliteits- en veiligheidsbeleid
De bloedbank hanteert een streng kwaliteitsbeleid en zet zwaar in op patiëntveiligheid en traceerbaarheid. De technologische vernieuwingen die we de laatste jaren doorvoerden, onderstrepen die focus. Dankzij de automatisering van bloedselectie en –uitgave sinds 2008 worden menselijke fouten of staalverwisselingen tot een minimum gereduceerd en komen grote transfusiereacties niet of nauwelijks meer voor.
Voor elke bloedtransfusie wordt bloed van de patiënt gescreend om te voorkomen dat de patiënt reageert met antigenen aanwezig op de bloedcellen van het bloedproduct. Sinds 2015 gebeurt het afhalen en toedienen van bloed aan de patiënt volledig elektronisch door een scanactie van de donorbloedzak en van een polsband bij de patiënt. Het zijn dergelijke essentiële scanacties die de kans op verkeerde transfusie reduceren tot bijna nul.
Bloedconsumptie optimaliseren
Bloed is een schaars goed en daarom moeten ziekenhuisbloedbanken rationeel omspringen met bloedproducten. Los van de schaarste houdt elke transfusie inherent ook een risico in op overdracht van ziektes of op transfusiereacties, ondanks de strenge kwaliteitsnormen waaraan bloedproducten vandaag voldoen. Logisch dus dat het team ook de consumptie van bloed zo veel mogelijk binnen de perken wil houden. De bloedbank volgt daarrond een strikt beleid.
De ziekenhuisbloedbank volgt onder meer de principes van Patient Blood Management (PBM), een systematische en patiëntgerichte benadering om het gebruik van bloedproducten te optimaliseren en te minimaliseren wanneer dat mogelijk is. PBM wil onnodige bloedtransfusies verminderen, wat de veiligheid van de patiënt moet verbeteren en de kosten reduceert.
Daarnaast past ons ziekenhuis ook de single unit policy toe. Hierbij krijgen patiënten telkens slechts één bloedcomponent toegediend. Na het meten van de opbrengst van de transfusie kan het team beslissen of bijkomende componenten al dan niet nodig zijn. Ook in het kader van PBM heeft ons ziekenhuis sinds 2019 het Majeur Transfusieprotocol (MTP) geïmplementeerd. Dat protocol is erop gericht om tijdens levensbedreigende situaties, waarbij een patiënt massaal bloedverlies heeft, snel toegang te verschaffen tot de juiste hoeveelheid en soort bloedcomponent.
Erkend traumacentrum
De implementatie van het MTP was een belangrijke voorwaarde voor een internationale erkenning als supraregionaal traumacentrum. Met deze erkenning, bevestigen we onze positie als referentiecentrum voor opvang van zwaargewonde patiënten op supraregionaal niveau.
Om de overlevingskansen van massaal bloedende patiënten nog te verhogen, beschikt de MUG-heli die bij ons zijn thuisbasis heeft sinds oktober 2023 ook over bloedproducten om prehospitaal (op de plaats van het ongeval) transfusies uit te voeren. Dat is een primeur in België.