De MUG-helikopter van het IMDH (Instituut voor Medische Dringende Hulpverlening) en het AZ Sint-Jan Brugge bereikte in 2025 een historische grens. Voor het eerst sinds de start van de werking werd op zaterdag 6 december 2025 de kaap van 1.000 interventies in één kalenderjaar overschreden. Een uitzonderlijke prestatie voor een helikopter die uitsluitend actief is van zonsopgang tot zonsondergang. “Nogmaals een bevestiging dat de MUG-heli echt niet meer weg te denken is uit het prehospitaal landschap in West- en Oost-Vlaanderen”, vertelt dr. Evi Steen, Spoedarts bij het AZ Sint-Jan Brugge en voorzitter van het IMDH.
1.000 interventies: zoveel meer dan een cijfer
De MUG-helikopter werd dit jaar niet alleen vaker opgeroepen, maar brak in 2025 ook het dagrecord met 10 interventies op 1 dag. Die stijging past volgens dr. Steen helemaal in de lijn der verwachtingen. “Jaar na jaar zien we een stijging in het aantal interventies, net zoals bij de MUG-wagen. Je kan zeggen dat 1.000 ‘maar een gewoon cijfer’ is, maar als je weet dat we alleen maar vliegen bij daglicht, is dat best veel. Dat we zoveel patiënten kunnen helpen – verspreid over West- en Oost- Vlaanderen en dit jaar zelfs een keer in Frankrijk – maakt ons ongelooflijk trots.”
Een logische trend en vaker naar de kust
Nooit eerder hadden we dus zoveel interventies op een jaar tijd. “Oproepen voor medische aandoeningen (hart, ademhaling …) vormen het grootste deel van de oproepen. Maar we moesten ook een 200-tal keer tussenkomen bij trauma’s (verkeersongeval, val van hoogte, val met de fiets …). Daarnaast deden we iets meer dan 50 reanimaties.”
Ook de tijd van het jaar heeft vanzelfsprekend een invloed op het aantal interventies. “In de zomer krijgen we natuurlijk meer oproepen. Enerzijds door de toegenomen populatie aan de kust. Anderzijds zijn er ook meer beschikbare uren daglicht om te vliegen (van zonsopgang tot zonsondergang, maximum van 08.00 tot 20.00 uur).”
Voor tijdskritische pathologie kan de MUG-heli echt een levensbelangrijk voordeel bieden. “Zo kan je iemand met een hartinfarct meteen naar het ‘juiste centrum’ brengen als je in een regio bent waar geen mogelijkheid tot hartkatheterisatie dichtbij is. Soms krijg je ook een oproep omdat de MUG uit een bepaalde regio al een opdracht heeft en de patiënt anders (veel) langer op hulp moet wachten.”
“Anderzijds kunnen we soms veel dichterbij de patiënt komen. Ik herinner me een mountainbiker met een klaplong waar de ambulanciers meer dan een kilometer moesten wandelen om ter plaatse te geraken. Wij konden quasi naast de patiënt landen en onmiddellijk de nodige zorg geven.”
Innovaties doorheen de jaren
Het AZ Sint-Jan Brugge heeft al jarenlang een voortrekkersrol in de prehospitaal hulpverlening. En vandaag is dat nog altijd zo. Een van de belangrijkste innovaties doorheen de jaren is dat de MUG-helikopter als enige MUG in België prehospitaal bloed kan toedienen bij patiënten die mogelijk aan het verbloeden zijn (bv. door trauma of medische oorzaak zoals maagbloeding).
“Dankzij de steun van ons laboratorium nemen we elke dag 2 zakjes O-negatief bloed mee. In levensbedreigende situaties, zoals ernstige bloedingen of maagbloeding, kan dat letterlijk het verschil maken. Het bloed toedienen gebeurt volgens een strikt protocol om verlies van het kostbare bloed te vermijden.”
Ook de ziekenhuisapotheek speelt een steeds belangrijkere rol volgens dr. Steen. “We gingen samen een project aan waar de apotheek voor ons belangrijke medicatie klaarmaakt in rustige omstandigheden. Je kan je wel voorstellen hoeveel veiliger dat is in een rustige en gecontroleerde omgeving in plaats van in een drukke, stressvolle omgeving prehospitaal. Wat ons team uniek maakt, is dat iedereen open staat voor vernieuwing en samen op zoek gaat naar een betere prehospitaal hulpverlening.”
De komst van de nieuwe helikopter EC 135 in 2022 zorgde er ook voor dat we vanuit vliegtechnisch oogpunt een grote stap voorwaarts zetten. “Dit model wordt in verschillende landen gebruikt voor prehospitaal hulpverlening. Er is o.a. veel meer plaats om de patiënt te verzorgen.”
De innovatiekracht zet zich ook door in opleiding. Het IMDH en het AZ Sint-Jan Brugge organiseren gespecialiseerde trainingen zoals de European Trauma Course, European Pediatric Advanced Life Support, point-of-care ultrasound en endovasculaire reanimatie. Die opleidingen versterken zowel de expertise als de kwaliteit van de zorg op het terrein. “De hele ploeg – artsen, verpleegkundigen, piloten, dispatchers, apothekers en labomedewerkers – duwt samen de grenzen van prehospitale zorg vooruit. Dat is onze grootste kracht.”
Een recordjaar, maar geen structurele financiering
Hoewel de interventies blijven stijgen en de maatschappelijke nood duidelijk is, krijgt de MUG-helikopter nog altijd geen enkele structurele subsidie van de overheid. “Meer vluchten betekent meer kosten, en alles in de luchtvaart wordt duurder. De continuïteit van onze werking hangt volledig af van steun van bedrijven, sponsors, lokale verenigingen, steden en gemeenten, en de provincie West-Vlaanderen,” klinkt het.
Een erkenning lijkt in de maak, maar of dit ook een vorm van financiering met zich mee zal brengen, is onzeker. “In ieder geval zou een structurele financiering een groot verschil maken: het zou ons een stevige basis en meer bestaanszekerheid geven. We hopen alvast op ‘erkenning’ voor het werk dat we elke dag leveren!”
Een erkenning of structurele financiering van de overheid zou een wereld van verschil maken: “Het zou ons een stevige basis en meer zekerheid geven. We hopen alvast op ‘erkenning’ voor het werk dat we elke dag leveren!”
Wat blijft bij na 1.000 interventies?
Als spoedarts, maar ook als voorzitter van het IMDH, heeft dr. Steen veel om op terug te blikken. “De ongelooflijke motivatie en gedrevenheid van het volledige team spoedgevallen (MUG, MUG-heli, PIT) om kwalitatieve en innovatieve prehospitaal zorg te brengen tot bij de patiënt.”
Vanuit het standpunt als voorzitter van het IMDH blijft haar vooral de steun bij. “We voelen ons echt gesteund in onze werking en krijgen zo vaak mooie en warme reacties als we ergens toekomen. Weten dat er zoveel mensen achter je project staan en dat er zoveel mensen een steentje bijdragen om de MUG-heli in de lucht te houden… Dat geeft echt een warm gevoel. En natuurlijk de jaarlijkse steun van onze grote sponsors, de steden en gemeenten en de provincie die ervoor zorgt dat we dag in dag uit paraat staan.”