Doorligwonden kunnen ontstaan wanneer de huid en het onderliggende weefsel langdurig onder druk staan. Ze veroorzaken pijn, vertragen het herstel en kunnen ernstige complicaties geven. Gelukkig kunnen doorligwonden vaak voorkomen worden. In het AZ Sint-Jan Brugge zetten we dagelijks in op vroegtijdige detectie, preventieve maatregelen en een multidisciplinaire aanpak.
Wat kan je als patiënt zelf doen?
Als patiënt heb je een actieve rol om doorligwonden te voorkomen.
Enkele tips en adviezen:
- Verander regelmatig van houding, zowel in het bed als in de zetel.
- Blijf niet langdurig in dezelfde positie zitten.
- Vermijd onderuitzakken in het bed en de zetel.
- Zorg dat je hielen vrij zijn van de matras of van het voetenbankje (je kuiten rusten op het bankje).
- Meld roodheid, pijn, warmte of blaarvorming ter hoogte van de drukpunten onmiddellijk aan de verpleegkundige, de arts of een andere zorgverlener. Vooral daar waar er botuitsteeksels zijn, bijvoorbeeld het staartbeen, de elleboog, het hielbeen.
- Eet en drink voldoende. Voeding en hydratatie zijn namelijk belangrijk voor een gezonde huid en voor het herstel van je huid.
Wat kan je als familie of mantelzorger doen?
Als familie of mantelzorger kan je ook meehelpen om doorligwonden te voorkomen.
- Help tijdig herinneren aan houdingswissels.
- Hou mee toezicht op roodheid of andere huidveranderingen ter hoogte van de drukpunten/botuitsteeksels.
- Waarschuw de verpleegkundigen wanneer de patiënt moeilijk beweegt of pijn heeft.
- Stimuleer om voldoende te drinken, te eten en te bewegen indien mogelijk en toegelaten.
Wat doen wij binnen het ziekenhuis?
1. Risico-inschatting
Bij opname en daarna elke dag gaan we na of je als patiënt risico loopt op decubitus.
We evalueren risicofactoren met een speciaal ontwikkelde schaal, namelijk de BEPU (Belgian Pressure Ulcer risk assessment tool). De BEPU brengt het volgende in kaart:
- Een verminderde mobiliteit.
- De mogelijkheid van de patiënt om bewust en zelfstandig te draaien in bed.
- Pijn ter hoogte van de drukpunten of niet kunnen aangeven dat er pijn is.
- De aanwezigheid van een doorligwonde bij de patiënt of vroegere doorligwonden die nu al geheeld zijn.
We bekijken ook andere zaken, zoals algemene conditie, voedingstoestand, bestaande huidproblemen, diabetes ...
De drukpunten worden dagelijks bekeken.
2. Houdingswissels en mobilisatie
Als zorgverlener helpen we jou als patiënt om regelmatig van houding te veranderen. We gebruiken daarvoor wisselschema’s. We vermijden langdurige druk-, schuif- en wrijfkrachten, omdat deze krachten de doorbloeding verminderen.
We stimuleren je voor een vroege mobilisatie wanneer dat medisch mogelijk is.
3. Preventieve materialen inzetten
Rekening houdend met je specifieke medische toestand zetten we aangepaste preventiemaatregelen in, bijvoorbeeld:
- Drukverdelende zitkussens.
- hulpmiddelen om je hielen vrij te leggen.
- speciale matrassen.
Elk bed in het ziekenhuis is voorzien van een drukverlagende matras uit traagfoam. Soms worden nog andere middelen gebruikt, zoals een alternerende matras. Die matras bestaat uit verschillende compartimenten die afwisselend worden opgeblazen en leeggelaten, waardoor de druk op dezelfde plaats gedurende langere tijd wordt voorkomen.
4. Huidcontrole
Dagelijks observeren we de risicoplaatsen ter hoogte van de drukpunten. Onder andere de botuitsteeksels zoals je stuit, hielen en heupen, maar ook plaatsen waar medisch materiaal op je huid kan drukken, bijvoorbeeld een infuus of wondrain.
We zorgen voor een snelle interventie bij eerste tekenen van roodheid of drukletsel.
5. Multidisciplinaire aanpak
Doorligwonden voorkomen vraagt samenwerking van een heel team. Zo werken verpleegkundigen, artsen, kinesitherapeuten, ergotherapeuten, diëtisten, wondzorgspecialisten … samen om ervoor te zorgen dat er geen doorligwonden ontstaan.
Verdere informatie vind je terug in de brochure Decubituspreventie.