De MUG-helikopter van het AZ Sint-Jan Brugge en het Instituut voor Medische Dringende Hulpverlening (IMDH) heeft opnieuw de kaap van 1.000 interventies in één kalenderjaar bereikt. Opvallend: waar de grens vorig jaar pas in december werd overschreden (en dat voor het eerst ooit), gebeurde dat dit jaar al op 3 oktober. "De vraag is voor ons niet langer of de MUG-heli zijn meerwaarde heeft bewezen. Die bewijzen worden elke dag geleverd op het terrein. De vraag is hoe we deze dienstverlening, die al 20 jaar een essentiële rol speelt binnen de dringende medische hulpverlening, structureel kunnen verankeren”, zegt Algemeen directeur Nick Marlein.
Voor het team achter de MUG-heli is dat veel meer dan een symbolisch cijfer. Het bevestigt volgens hen de groeiende nood aan snelle, gespecialiseerde medische hulpverlening ter plaatse.
“Jaar na jaar wordt er vaker beroep gedaan op de MUG-helikopter. Dat bewijst alleen maar hoe noodzakelijk deze vorm van prehospitale hulpverlening geworden is in West- en Oost-Vlaanderen”, zegt dr. Evi Steen, Spoedarts bij het AZ Sint-Jan Brugge en Voorzitter van het IMDH.
De MUG-heli vertrekt vanuit Brugge en wordt ingezet in een ruime regio, voornamelijk in West- en Oost-Vlaanderen, maar ook buiten deze grenzen in ons land en ook regelmatig in Zeeland.
Meer dan alleen snel ter plaatse
"Bij tijdskritische aandoeningen is elke minuut die je sneller ter plaatse bent potentieel levensreddend. Denk aan reanimaties of patiënten met een bedreigde luchtweg. Voorzichtig geschat voeren we jaarlijks een vijftigtal interventies uit die rechtstreeks levensreddend zijn. In die situaties maakt tijd echt het verschil."
De meerwaarde van de MUG-heli zit volgens haar niet alleen in de snelheid waarmee het team de patiënt bereikt.
"Soms maken we het verschil omdat we als eerste medische hulpverlener ter plaatse zijn. In andere gevallen is het cruciaal dat een patiënt zo snel mogelijk naar het juiste gespecialiseerde centrum wordt gebracht, bijvoorbeeld een brandwondencentrum of een pediatrisch expertisecentrum."
Die expertise wordt ook buiten België erkend. Zo gebeurt het dat de Nederlandse meldkamer in Zeeland specifiek de Brugse MUG-heli oproept, onder meer omdat het team beschikt over mogelijkheden die vergelijkbaar zijn met gespecialiseerde Nederlandse medische helikopterteams.
Twintig jaar expertise in prehospitale zorg
De MUG-heli is al jarenlang actief vanuit het AZ Sint-Jan Brugge en groeide uit tot een unieke voorziening binnen het Belgische zorglandschap. Doorheen de jaren bouwde het ziekenhuis een bijzondere expertise op in prehospitale spoed- en traumazorg.
"Wij hebben de voorbije jaren sterk geïnvesteerd in innovatieve prehospitale zorg. Daarbij hebben we ons laten inspireren door internationale referentiecentra zoals London HEMS. Vroeger werd vaak gedacht dat patiënten in België snel genoeg in het ziekenhuis raken, waardoor bijkomende investeringen niet nodig waren. Vandaag weten we dat dat niet altijd zo is. Voor zwaargewonde patiënten duurt het in België gemiddeld 63 minuten voor ze het ziekenhuis bereiken."
De opgebouwde kennis en ervaring wekken ook belangstelling buiten de regio. Andere ziekenhuizen komen regelmatig kijken hoe het Brugse team werkt en hoe bepaalde protocollen zijn uitgewerkt.
Voortrekker in innovatieve spoedzorg
De MUG-heli van het AZ Sint-Jan Brugge staat al langer bekend als een pionier in prehospitale zorg. Zo was het team de eerste in België om bloedproducten mee te nemen voor prehospitale transfusie bij levensbedreigende bloedingen.
Daarnaast werden de voorbije jaren diverse innovatieve protocollen ontwikkeld.
"We proberen voortdurend kritisch naar onze werking te kijken. Sommige innovaties zijn technologisch zeer zichtbaar, maar vaak zijn het juist de kleine verbeteringen in opleiding, procedures of samenwerking die een enorme impact hebben op de patiëntenzorg."
Erkenning nog altijd niet rond
Ondanks het stijgende aantal interventies beschikt de MUG-heli nog altijd niet over structurele federale financiering. De werking steunt vandaag op giften, sponsoring en steun van lokale besturen en de provincie West-Vlaanderen. Het AZ Sint-Jan Brugge neemt bovendien zelf een belangrijk deel van de medische omkadering op zich en stelt personeel, expertise en materiaal ter beschikking.
Hoewel het federale regeerakkoord perspectief biedt op erkenning en structurele financiering, zijn beide vandaag nog niet gerealiseerd.
“Na bijna 20 jaar werking en een blijvend stijgend aantal interventies is de maatschappelijke meerwaarde van de MUG-heli duidelijk”, zegt Algemeen directeur Nick Marlein. “De vraag is niet langer óf deze dienstverlening nodig is, maar hoe we ze structureel verankeren.”
“We beseffen dat dit in tijden van besparingen geen evidente vraag lijkt. Maar net binnen het principe ‘zorg nabij waar het kan en gecentraliseerd waar het moet’ moet ruimte worden gemaakt voor bewezen zorginitiatieven die mensenlevens kunnen redden.”
Dank aan duizenden supporters
Dat de MUG-heli vandaag nog dagelijks kan uitrukken, is mede te danken aan de steun van bedrijven, verenigingen, lokale besturen en duizenden sympathisanten.
"Onze dankbaarheid daarvoor is enorm", besluit dr. Steen. "Zowel grote sponsors als kleine lokale initiatieven zorgen ervoor dat we dit werk kunnen blijven doen. Die steun toont hoeveel draagvlak er bestaat voor de MUG-heli en voor de zorg die we elke dag naar patiënten brengen."
