De belangrijkste pathogene verwekkers van postoperatieve wondinfecties zijn Staphylococcus aureus, coagulase negatieve Stafylokokken, Streptokokken, Enterobacterales en Pseudomonas species.
EERSTE KEUZE
Cefazoline, een eerste generatie cefalosporine, is actief tegen de meest voorkomende gram positieve bacteriën op de huid en enkele gevoelige gramnegatieven (Moraxella catarrhalis, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis). Het is actief tegen β-lactamase producerende stafylokokken maar niet tegen methicilline resistente Stafylokokken, Enterococcen, pseudomonas aeruginosa en anaërobe darmbacteriën.
Wanneer anaërobe dekking nodig is, wordt metronidazole geassocieerd.
Bij patiënten met een hoog risico op kolonisatie of postoperatieve infectie met methicilline-resistente Stafylokokken wordt vancomycine toegevoegd aan de standaard profylaxe met cefazoline.
Voor patiënten gekoloniseerd of geïnfecteerd met carbapenemase-producerende Enterobacterales (CPE) of andere multidrug resistente organismes (MDRO’s) dient steeds overleg te worden gepland met infectioloog/microbioloog omtrent de keuze van de profylactische antibiotica.
IgE GEMEDIEERDE PENICILLINE ALLERGIE
Clindamycine wordt voorbehouden als alternatief voor cefazoline bij patiënten met een IgE gemedieerde penicilline-allergie: 80 tot 90% van de patiënten die een allergische reactie rapporteren, hebben een (bv. gastro-intestinale) intolerantie of een viraal exantheem tijdens antibiotica behandeling doorgemaakt en hebben dus geen echte IgE-gemedieerde allergische reacties.
De incidentie van een anafylactische shock na toedienen van een penicilline is 0.01 %. Kruisreactiviteit tussen penicillines en cefalosporines is zeldzaam, en komt voor in hoogstens 2% met 1ste generatie cefalosporines, en nog minder frequent bij hogere generatie cefalosporines. Gezien de lage incidentie van kruisallergie tussen penicillines en cefazoline, en de betere intrinsieke bactericide activiteit van beta-lactam antibiotica, wordt clindamycine enkel voorbehouden voor de ernstige IgE-gemedieerde penicilline-allergieën (gekenmerkt door een anafylactische reactie of angio-oedeem in voorgeschiedenis).
Onderstaande ACCEPT-tool (Allergy Clarification for Cefazolin Evidence-based Prescribing Tool) kan gebruikt worden om na te gaan of aan een patiënt met gerapporteerde penicilline-allergie veilig cefazoline kan worden toegediend. (bron: CID, 2020;71(11):2955–7)
