Wat is gynaecologische robotchirurgie?
Gynaecologische robotchirurgie is een gynaecologische operatie uitgevoerd met behulp van de Da Vinci-robot. De gynaecoloog maakt meerdere (3 tot 5) zeer kleine insneden (tussen de 5 en 12 millimeter) in de buikwand, tot in de buikholte. In deze insneden plaatst deze tijdens de ingreep kleine buisjes (trocards) om daarlangs operatie-instrumenten en -materialen (zoals een camera, een schaartje, een pincet, een naald, een naaldvoerder … ) in te brengen en te verwisselen.
De Da Vinci-robot kan deze buisjes met instrumenten veel stabieler vasthouden dan de arts of zijn assistenten dit zelf zouden kunnen. De gynaecologische robotchirurg en de assistenten hebben de handen vrij om te opereren met die kleine instrumenten.
Bovendien voorziet de robot een zeer duidelijk, driedimensionaal beeld van de te opereren organen in de buikholte. Dit beeld is opgebouwd met 2 cameralenzen en kan tot 10 x uitvergroten. Zo zijn de kleinste details ook haarfijn te zien, beter dan in openbuikchirurgie.
De gynaecologische robotchirurg zit aan een ‘console’ naast de patiënt en kijkt er in een monitor die het driedimensionale beeld van de buikholte weergeeft. Gelijktijdig bedient deze de instrumenten om de operatie uit te voeren. Een gynaecoloog-chirurg en een operatieverpleegkundige staan de gynaecologische robotchirurg steeds bij. Zij volgen elke beweging bij de operatietafel in en buiten de buikholte van de patiënt mee.
Wie komt in aanmerking?
De meeste gynaecologische patiënten komen in aanmerking.
Tegenaanwijzingen zijn: ernstige hart- en longproblemen, zeer uitgebreide kwaadaardige gezwellen, zeer volumineuze baarmoeders (tot aan de navel) en heel ernstige zwaarlijvigheid.
Welke aandoeningen kunnen behandeld worden?
Een brede waaier van gynaecologische operaties komt in aanmerking voor Da Vinci-robotchirurgie.
We kunnen ze indelen in 3 groepen:
Alle courante gynaecologische operaties
- Wegname van de baarmoeder
- Wegname van een myoom (vleesboom)
- Sommige oplaaiingen in relatie tot verzakkingen
Endometriose-operaties
- Sommige gynaecologische kankers
- Baarmoederhalskanker
- Baarmoederslijmvlieskanker
- Eierstokken buiten het bestralingsveld brengen
Operabiliteit van sommige kankers beoordelen
- Lymfeklieren wegnemen rond de grote bloedvaten
- Onvruchtbaarheidsoperaties
- Herstel van sterilisatie
- Vergroeiingen en endometriosis opereren
- Myomen (vleesbomen) verwijderen
De robot geeft een goed overzicht van de gynaecologische organen in de buikholte.
Wat zijn de voordelen van robotchirurgie ten opzicht van open gynaecologische chirurgie?
Voor de meeste vrouwen zullen de kleine robotlittekens een belangrijk esthetisch voordeel opleveren in vergelijking met het horizontale litteken op de bikinilijn bij operatie van de meeste goedaardige aandoeningen, of met de verticale littekens - dikwijls van het schaambeen tot ver boven de navel - die bij kankeroperaties noodzakelijk zijn.
De manier van opereren maakt dat de patiënten veel minder pijn hebben (een postoperatieve pijnpomp of morfinederivaten zijn overbodig), zodat eenvoudige pijnstillers volstaan.
Er is veel minder bloedverlies tijdens de ingreep. Dit is niet alleen een voordeel voor Jehova’s getuigen, maar voor iedereen. Een bloedtransfusie wordt een zeldzame uitzondering.
Een belangrijk bijkomend voordeel van de techniek is dat er minder wondinfecties optreden dan in openbuikchirurgie.
Het postoperatief herstel verloopt bijgevolg sneller, zodat ontslag uit het ziekenhuis doorgaans de 2e dag na de operatie mogelijk is. Dit is een duidelijk verschil van gemiddeld 5 à 6 dagen in vergelijking met openbuikchirurgie.
Minder lange hospitalisatie geeft ook minder risico op besmetting met de ziekenhuisbacterie. Een kortere opname gaat gepaard met minder supplementaire ziekenhuiskosten.
In afwachting van terugbetaling door de mutualiteiten betaalt de patiënt nochtans een forfaitair materiaalsupplement voor de robotingreep. Dit dekt slechts gedeeltelijk de werkelijke kosten, zodat deze nieuwe techniek toch voor iedereen toegankelijk is.
Patiënten die in aanmerking komen voor het plafond van de inkomens-maximumfactuur betalen geen supplementaire bijdrage.
Wat zijn de voordelen ten opzichte van laparoscopische chirurgie?
- Robotchirurgie beschikt over een zeer stabiel driedimensionaal beeld, met tot 10 x vergroting. Daardoor kunnen belangrijke details veel beter gevisualiseerd worden. Er is een perfect dieptezicht. De gynaecologische robotchirurg bepaalt zelf de stand van de camera, niet diens medewerker. Het driedimensionaal beeld vertoont geen menselijke beving, de robot houdt dit perfect stil.
- De precisie en beweeglijkheid van de gebruikte instrumenten (met ‘polsgewrichten’ die de mobiliteit van de menselijke hand overschrijden) is superieur aan klassieke laparoscopie-instrumenten.
- De kracht en stabiliteit van de robotarmen en -instrumenten maken robotchirurgie bij zeer obese patiënten veel minder vermoeiend dan klassieke laparoscopie.
- De leercurve tot goede robotchirurgie is korter dan tot goede laparoscopische chirurgie.
- De operatieduur is gelijk of korter dan bij laparoscopische chirurgie. De installatie van de robot (25-30’) is voorlopig een nadeel.
- Het operatiecomfort voor zowel de gynaecologische robotchirurg als de medewerkers is groter, onder meer omdat ze zittend opereren.
Sympatisch zenuwstelselsparende chirurgie, belangrijk bij Wertheim-operaties voor baarmoederhalskanker en postoperatieve blaasfunctieproblemen, kan het best met robotchirurgie uitgevoerd worden.
Waar kan ik een afspraak maken voor specifiek advies?
Voor verdere inlichtingen kan u steeds terecht op de raadpleging Gynaecologie van het AZ Sint-Jan Brugge AV of bij onze gynaecologen.
050 45 27 50