Hoopvolle ontwikkelingen en Europese terughoudendheid
De behandeling van dementie, waaronder de ziekte van Alzheimer (AD), blijft een van de grootste uitdagingen binnen de moderne geneeskunde. Recente ontwikkelingen rond het medicijn Leqembi (lecanemab) brachten nieuwe hoop voor de behandeling van AD, nadat het werd goedgekeurd in zowel Japan als de Verenigde Staten. Desondanks besloot het Europese Geneesmiddelen Agentschap (EMA) eind juli 2024 het middel niet goed te keuren voor gebruik binnen de Europese Unie. Of deze beslissing in de toekomst zal worden herzien, is nog onduidelijk.
De beslissing van het EMA is enerzijds begrijpelijk, gezien de hoge kosten van het medicijn en het feit dat het alleen voor een beperkte groep alzheimerpatiënten de progressie van de ziekte kan vertragen, maar niet genezen. Anderzijds roept dit vragen op over de gelijkheid van toegang tot medische zorg. De beschikbaarheid van Leqembi is nu afhankelijk van het land of continent waarin men woont, wat leidt tot een ongemakkelijke situatie. Desondanks blijft de zoektocht naar een effectief geneesmiddel voor dementie wereldwijd onverminderd doorgaan.
Dat betekent ook niet dat er niets gedaan kan worden voor mensen met dementie. De oorzaken van dementie, waaronder AD, zijn complex en nog niet volledig begrepen. Toch groeit het bewijs dat preventie een cruciale rol speelt in het voorkomen of vertragen van de ziekte.
Het belang van levensstijl in het voorkomen en vertragen van dementie
Gezonde voeding en regelmatige fysieke inspanning zijn essentieel voor een goede hersendoorbloeding, wat van groot belang is voor het behoud van een goed geheugen. Ook sociale activiteiten zijn belangrijk; onderzoek toont aan dat eenzaamheid kan leiden tot een snellere achteruitgang van het geheugen. Daarnaast is het cruciaal om mentaal actief te blijven door bijvoorbeeld muziek te spelen, te lezen, te puzzelen of te knutselen.
Slaap speelt eveneens een cruciale rol in het geheugenproces. Tijdens de slaap wordt het geheugen geordend en worden schadelijke stoffen, die anders het risico op dementie kunnen verhogen, uit de hersenen verwijderd. Het verminderen van stress en het beheersen van lichamelijke risicofactoren zoals hoge bloeddruk, slecht geregelde diabetes, hoge cholesterol, overgewicht en gehoorproblemen kunnen eveneens helpen om de kans op dementie te verkleinen. Deze preventieve maatregelen zijn niet alleen belangrijk voor gezonde mensen, maar ook voor personen die al een (beginnende) dementie hebben.
Maar de belangrijkste risicofactor voor dementie blijft de leeftijd. Hoe ouder men wordt, hoe groter de kans op dementie. Hoewel het eerder zeldzaam is, krijgt een kleine (maar significante) groep mensen al voor hun 65ste levensjaar de diagnose dementie.
Vroege diagnose en ondersteuning
Ondanks het ontbreken van een genezend medicijn voor dementie, blijft een vroege diagnose van groot belang. Dat is niet alleen belangrijk voor toekomstige behandelingsopties, maar ook omdat mensen met een vroege diagnose meer controle kunnen hebben over hun toekomst. Een diagnose van (beginnende) dementie betekent niet automatisch dat iemand wilsonbekwaam is.
Het Centrum voor Cognitieve Stoornissen (CCS) ontvangt dagelijks mensen bij wie de diagnose wordt gesteld en zet zich in om zowel de patiënt als zijn omgeving optimaal te ondersteunen. Naast medicamenteuze en medische behandelingen speelt geheugenrevalidatie een belangrijke rol. Daarbij worden vaardigheden aangeleerd aan de patiënt en zijn mantelzorger om zo lang mogelijk fysiek en mentaal actief te blijven. Er is daarnaast veel aandacht voor psychosociale zorg. Ook neemt het CCS actief deel aan klinische studies in de zoektocht naar nieuwe medicijnen.
Samen met onze gezondheidspartners zetten wij ons in om binnen de Brugse en Noord-West-Vlaamse regio een kwaliteitsvolle dementiezorg te ontwikkelen, met een nadruk op een genuanceerde beeldvorming van de ziekte.
Het CCS-team (op de foto hieronder enkele leden van het team) staat zo elke dag klaar om patiënten en hun omgeving zo goed mogelijk te begeleiden in hun strijd tegen, en hun leven met dementie.
