Wat is het?
Allergie is een abnormale reactie van het lichaam op stoffen (allergenen) die op zich onschadelijk zijn en waarop normaal niet gereageerd wordt. Er zijn verschillende types allergieën:
- Inhalatieallergie, zoals:
- Allergie voor huisdieren
- Allergie voor huisstofmijt
- Hooikoorts
- Allergie voor insectengif
- Contactallergie
- Geneesmiddelenallergie
- Latexallergie
- Voedingsallergie
Vandaar dat een allergie zich kan uiten in zeer uiteenlopende vormen:
- Oog-, neus- en keelklachten
- Astma
- Maag- en darmklachten
- Eczeem en netelroos
- Anafylaxie
Let op!
Heb je een anafylactische reactie? Dit kan levensbedreigend zijn.
Handel direct:
- Gebruik een auto-injector met adrenaline
- Ga naar de spoed of bel 112 (Europese Unie) / 100 (in België)
Wat is een allergeen?
Een allergeen is een lichaamsvreemde stof die een schadelijke of allergische reactie uitlokt in het lichaam. Het gaat om een stof die bij de mens normaal geen reactie uitlokt. Mensen die wel een reactie krijgen na contact met een allergeen zijn overgevoelig of allergisch voor deze stof.
Er zijn verschillende soorten allergenen:
- Aeroallergenen bevinden zich in de lucht, bijvoorbeeld:
- Huisstofmijt
- Huidschilfers en haren van dieren
- Pollen van bomen, grassen en kruiden
- Voedingsallergenen zitten in de voeding, bijvoorbeeld:
- Ei
- Koemelk
- Noten
- Vis en schaaldieren
- Contactallergenen zijn bepaalde stoffen die bij contact met de huid klachten geven, bijvoorbeeld:
- Nikkel
Multidisciplinair team
Een goede behandeling van de oorzaak en de symptomen van je allergie vereist vaak inbreng van verschillende specialismen. Daarom kan je in het AZ Sint-Jan Brugge AV rekenen op een multidisciplinair Allergieteam voor de behandeling van je allergieën.
Symptomen
Mogelijke symptomen van allergie zijn een lopende neus, tranende ogen, piepende ademhaling, prikkeling in de keel en/of maag-darmklachten. De symptomen zijn gerelateerd aan het soort allergie. Er zijn verschillende soorten reacties:
Anafylaxie
Een anafylactische reactie kan levensbedreigend zijn en is daarom altijd een urgentie! Handel hierbij direct:
- Gebruik een auto-injector met adrenaline
- Ga naar de spoed of bel 112 (Europese Unie) / 100 (in België)
Een anafylactische reactie heeft de volgende symptomen:
- Jeuk
- Netelroos
- Zwelling van de lippen en/of de ogen en/of het aangezicht
- Tinteling in de mond
- Niezen
- Buikpijn en braken
- Zwelling van de tong met slikmoeilijkheden
- Piepende tot sterk bemoeilijkte ademhaling
- Bewustzijnsdaling
- Bloeddrukval
Astmatische reactie
Een allergie kan ook een astma-aanval uitlokken. Daarbij horen klachten als aanslepend hoesten kortademigheid, piepende ademhaling, pijn op de borstkas, herhaalde luchtweginfecties en eventueel ook neus- en oogklachten. Astmapatiënten lijden aan een chronische luchtwegontsteking en aanvallen worden vaak uitgelokt door een allergie.
Eczeem & netelroos
De voornaamste huidklachten die kunnen wijzen op een allergie zijn eczeem en urticaria (netelroos).
- Atopisch eczeem is een allergische reactie van de huid op lage dosissen allergenen. Deze klachten ontstaan meestal op kinderleeftijd. In sommige gevallen is atopisch eczeem gelinkt aan astma, allergische rhinitis of klachten van het maagdarmstelsel. Vooral wanneer atopisch eczeem terugkomt met dit soort andere klachten kan verder allergieonderzoek zinvol zijn.
- Contacteczeem ontstaat als iemand een vertraagde overgevoeligheidsreactie ontwikkelt op een stof die met de huid in contact komt.
- Urticaria of netelroos wordt soms veroorzaakt door een onderliggende allergie.
Oog- en neusklachten
- Allergische rhinitis / rhinoconjunctivitis
Rhinitis, dat zijn klachten van een lopende neus, niezen en neusverstopping. Als deze gepaard gaan met jeukende, prikkende, tranende ogen, dan spreken we van rhinoconjunctivitis. Dit kan samengaan met astma (luchtwegklachten). Allergische rhinitis is de meest frequente verschijningsvorm van allergie en kan seizoensgebonden en niet-seizoensgebonden zijn.
- Seizoensgebonden allergische rhinitis (hooikoorts) wordt veroorzaakt door een allergische reactie op boom-, gras- en/of onkruidpollen.
- Niet-seizoensgebonden allergische rhinitis ontstaat voornamelijk door een huisstofmijtallergie of bijvoorbeeld door een allergie voor dierlijke huidschilfers of schimmels.
- Chronische rhinosinusitis / polyposis nasi
Wanneer een neusverstopping of lopende neus langer dan 12 weken aanhoudt en klinisch en/of radiologisch onderzoek een ontsteking ter hoogte van het slijmvlies van de neus en de sinussen aantoont, dan is er sprake van chronische rhinosinusitis. Bij een ernstige chronische rhinosinusitis kunnen er neuspoliepen gevormd worden in het slijmvlies. Dit noemen we polyposis nasi.
Vooral bij een lage en bijna voortdurende blootstelling aan allergenen, zoals het geval is bij een allergie voor huisstofmijt of schimmels, zal de aandoening zich uiten in een chronische neusverstopping en lopende neus. Lang niet alle gevallen van chronische rhinosinusitis, al dan niet met polyposis nasi, hebben een allergie als oorzaak. Bij onderzoek moet echter altijd rekening gehouden worden met de mogelijkheid van een onderliggende allergie.
Soorten allergieën
Allergie voor huisdieren
Een allergie voor huisdieren is een reactie op de huidschilfers van dieren of de veren van vogels. Je kan ook allergisch reageren op het speeksel en de urine van de dieren. Een allergie voor katten en honden komt het meest voor, maar ook een allergie voor cavia's, konijnen, paarden … is mogelijk. De klachten kunnen variëren van oog- en neusklachten, luchtwegklachten, eczeem en netelroos, tot hoofdpijn, vermoeidheid, een droge keel of nog andere.
Allergie voor huisstofmijt
Huisstofmijt is een spinachtig organisme dat zich voedt met huidschilfers van mens en dier. Het zijn de uitwerpselen van de huisstofmijt die een allergische reactie uitlokken. De huisstofmijt is aanwezig in beddengoed en matrassen, meubilair, tapijten en gordijnen. De mijt is ook in de lucht aanwezig van vervuilde of weinig geventileerde ruimten of ruimten waar veel mensen en/of dieren aanwezig zijn.
Een allergie voor huisstofmijt uit zich op verschillende manieren, waaronder oog- en neusklachten, luchtwegklachten, eczeem, hoofdpijn, vermoeidheid, een droge keel of nog andere.
Allergie voor insectengif
Een wespen-, hommel- of bijensteek kan aanleiding geven tot een ernstige, zelfs levensbedreigende allergische reactie. Zo’n levensbedreigende reactie noemen we een anafylaxie. Allergie voor insectengif kunnen we diagnosticeren aan de hand van huidtesten en bloedtesten. Een specifieke behandeling is noodzakelijk om nieuwe reacties in de toekomst te vermijden: immunotherapie.
Contactallergie
Contacteczeem ontstaat doordat iemand een vertraagde overgevoeligheidsreactie ontwikkelt op een specifieke stof die met de huid in contact komt.
Hooikoorts
Hooikoorts is een allergische reactie op pollen ter hoogte van de ogen en de neus. De belangrijkste pollen die hooikoortsklachten uitlokken zijn graspollen, zomerkruiden en boompollen, bijvoorbeeld van een berk, hazelaar of eik. Typische hooikoortsklachten zijn jeukende, tranende ogen, een lopende neus, neusverstopping en niezen. Hooikoortsklachten zijn seizoensgebonden en komen vooral voor tussen februari en september:
- Boompollen zijn aanwezig van februari tot mei, met een piekconcentratie in maart, april en mei.
- Graspollen zijn aanwezig van mei tot september, met een piekconcentratie in juni en juli.
- Zomerkruiden bloeien van maart tot september.
Geneesmiddelenallergie
Een verkeerde reactie op een geneesmiddel kan allergisch van aard zijn. Het kan noodzakelijk zijn om tijdens verder onderzoek dergelijke reacties op te wekken. Zo kunnen we in de toekomst een goed advies geven voor geneesmiddelengebruik.
Latexallergie
Latexallergie is een specifieke allergische reactie op materialen uit natuurrubber: latex.
Voedingsallergie
Een voedingsallergie is een allergie voor bepaalde eiwitten uit de voeding. De meeste voorkomende vorm van voedingsallergie is de koemelkeiwitallergie bij de zuigeling. De belangrijkste voedingsallergenen zijn:
- Koemelk
- Ei
- Soja
- Pindanoten
- Boomnoten
- Vis en schaaldieren
- Tarwe
- Fruit en groeten
Onderzoeken
Er zijn verschillende testen die de oorzaak van een allergie helpen achterhalen:
- Bloedonderzoek: om een uitlokkend allergeen op te sporen en zo mogelijk uit te schakelen.
- CT-scan van de sinussen: om na te gaan of chronische rhinosinusitis van allergische aard is.
- Huidpriktesten: om een uitlokkend allergeen op te sporen en zo mogelijk uit te schakelen.
- Intradermale testen
- Klinisch neus-, keel- en ooronderzoek, inclusief neusendoscopie (kijkonderzoek): om na te gaan of chronische rhinosinusitis van allergische aard is.
- Longfunctieonderzoek: om astma vast te stellen.
- Patchtesten
- Provocatietesten
Behandelingen
Indien mogelijk moet de patiënt de blootstelling aan het allergeen vermijden. Daarnaast kan een allergie behandeld worden met medicijnen of met immunotherapie.
Immunotherapie
Immunotherapie, ook wel hyposensibilisatie of desensibilisatie genoemd, heeft tot doel de ongepaste, 'allergische' reactie van het immuunsysteem te doen afnemen of zelfs volledig te doen verdwijnen.
Door het lichaam gedurende een lange periode regelmatig bloot te stellen aan geleidelijk stijgende dosissen van het allergeen, kan een tolerantie opgebouwd worden.
Er bestaan verschillende vormen van immunotherapie:
- subcutane immunotherapie: injecties in de bovenarm.
- sublinguale immunotherapie: druppels of tabletten onder de tong.
De behandeling loopt in principe over minstens 3 jaar. Het effect van de behandeling op lange termijn verschilt van persoon tot persoon en kan 4 tot 10 jaar en soms zelfs langer aanhouden.
Dat wil niet zeggen dat de klachten altijd volledig verdwijnen, maar doorgaans zijn ze wel goed te controleren en is er een aanzienlijke verbetering van de levenskwaliteit.
Handige links
Bekijk ook de pagina van ons Allergieteam.
Behandelende diensten
Het multidisciplinair Allergieteam bestaat uit de volgende diensten:
- Anesthesie
- Huidziekten
- Kinderziekten
- Laboratoriumgeneeskunde
- Longziekten
- Maag-, darm- en leverziekten
- Neus-, keel- en oorziekten
- Oogziekten
- Spoedopname
Je kan contact opnemen met het Allergieteam via 050 45 96 96. Je kan ook rechtstreeks contact opnemen met de betrokken diensten.