Syndroom van Sjögren

Het syndroom van Sjögren is een auto-immuunziekte. Hierbij richt de natuurlijke afweer van het lichaam zich tegen het eigen lichaam. Dat veroorzaakt ontstekingsreacties. Bij het syndroom van Sjögren ontsteken vooral vochtproducerende klieren, waardoor er minder kliervocht wordt geproduceerd. Vooral de traan- en speekselklieren worden aangetast, wat leidt tot droge ogen en een droge mond. Ook andere klieren in het lichaam, bijvoorbeeld de zweetklieren van de huid en de klieren die de vagina bevochtigen, kunnen ontstoken raken. Daarnaast kunnen alle organen in het lichaam betrokken raken bij het ziekteproces, zoals de nieren, de lever, de hersenen en de zenuwen. Ook hebben mensen met het syndroom van Sjögren vaak last van spier- en gewrichtsklachten en vermoeidheid. Hoe het syndroom van Sjögren precies ontstaat, is nog niet bekend.

Gevoel van droge ogen en een droge mond, vermoeidheidsklachten, huiduitslag, gewrichts- en/of spierpijn. Eventueel kunnen ook andere organen betrokken zijn, zoals de nieren of de longen.

De diagnose van het syndroom van Sjögren wordt vooral gebaseerd op je klachten en op het lichamelijk onderzoek. Het vermoeden van de diagnose kan ondersteund worden door bloedonderzoek, oogonderzoek en/of een biopsie.

Bloedonderzoek

Het bloed wordt in het labo gecontroleerd op de aanwezigheid van antiSSA- en/of antiSSB antilichamen. Dit ondersteunt sterk de diagnose syndroom van Sjögren.

Oogonderzoek

Bij het oogonderzoek wordt de traanproductie gemeten en het hoornvlies beoordeeld. Ook wordt gekeken hoeveel traanvocht je ogen aanmaken, door een klein strookje filterpapier in het onderste ooglid te plaatsen. Dit is de schirmertest. Na vijf minuten wordt dit stripje verwijderd en dan kan de hoeveelheid traanvocht die door het strookje filterpapier is opgenomen, worden gelezen. Na dit onderzoek wordt er een groene kleurstof in de ogen gebracht waardoor de oogarts eventuele uitdrogingseffecten en beschadigingen aan het hoornvlies kan opsporen.

Speekselklierbiopsie

Mocht er na het bloed- en oogonderzoek nog steeds twijfel zijn over de diagnose, dan kan een speekselklierbiopsie worden overwogen.

Er is nog geen behandeling die het syndroom van Sjögren kan genezen. De huidige behandeling bestaat voornamelijk uit klachtenbestrijding, waarbij de aanpak van de droge ogen en de droge mond op de voorgrond staat. Indien de gewrichten of inwendige organen zijn betrokken, kunnen andere behandelingen die op het immuunsysteem inwerken, worden overwogen, zoals een behandeling met hydroxychloroquine, cortisone en/of methotrexaat.

Het syndroom van Sjögren wordt behandeld door de dienst Reumatologie.