Wat is het?
Het hoornvlies (cornea) is een soort venster aan de voorkant van het oog. In een normaal oog is het hoornvlies doorzichtig, bolvormig en glad. Het licht valt hierdoor het oog binnen, passeert door de lens en wordt samengebracht op een punt achteraan het netvlies, bij de gele vlek. Hier wordt door de oogzenuw een signaal gestuurd naar de hersenen waardoor we kunnen zien. Wanneer het hoornvlies vervormd is door een ziekte, wordt de lichtinval op het netvlies verstoord. Dit heeft dan ook gevolgen voor het zicht door dat oog.
Kegelvorming van het hoornvlies
Bij keratoconus heeft het hoornvlies geen mooie bolvorm, maar puilt het naar voren uit in de vorm van een kegel. Ook kan het iets naar onderen uitzakken. De kegelvorming treedt bijna altijd in beide ogen op, maar soms is het bij het ene oog erger dan bij het andere oog. Keratoconus is een aangeboren verzwakking van het hoornvlies, de kegelvorming komt meestal tijdens of na de puberteit tot uiting. Het is een progressieve aandoening, maar ze stabiliseert zich meestal rond de leeftijd van 40-45 jaar.
Keratoconus is bij minder dan 10 procent van de patiënten erfelijk. Meestal zijn er dus geen andere familieleden met deze aandoening bekend.
Symptomen
Doordat het hoornvlies steeds meer vervormt tot een kegel, zal je geleidelijk waziger gaan zien en last krijgen van een vervormd beeld. Dit komt doordat het licht niet meer mooi op het netvlies valt. Je kan ook overgevoelig worden voor licht.
Behandelingen
Preventief: vermijd in de ogen wrijven
Er is een associatie tussen de progressie van keratoconus en het frequent in de ogen wrijven. Probeer dit dus te vermijden. Heb je last van jeukende of droge ogen (bijvoorbeeld door allergie), behandel dit dan met druppeltherapie.
Brillenglazen of zachte contactlenzen
Bij beginnende keratoconus kan de gezichtsscherpte nog met brillenglazen of zachte contactlenzen worden verbeterd.
Harde contactlenzen
Naarmate de vormverandering toeneemt, zijn een bril en/of zachte contactlenzen niet meer voldoende. Deze kunnen de kegelvorm niet corrigeren. Het gebruik van harde contactlenzen is dan de oplossing. De meest gebruikte contactlens is de keratoconuslens. Mogelijk is het levenslange gebruik van harde contactlenzen voldoende om keratoconus te corrigeren.
UV-crosslinking
In een vroeg stadium van keratoconus kan ook UV-crosslinking worden overwogen. Verslechtering van de keratoconus is een belangrijke voorwaarde om tot deze behandeling over te gaan. Het doel van deze behandeling is het stabiliseren van de situatie en dus een verdere progressie te vermijden. Dit afremmen of verminderen van de kegelvorming gebeurt door de stabiliteit en stijfheid van het hoornvliesweefsel te verhogen. Met UV-straling en vitamine B2 wordt de structuur van de grootste laag van het hoornvlies (stroma) versterkt.
Hoornvliestransplantatie
Alleen wanneer voorgaande behandelingen niet meer mogelijk zijn, wordt overgegaan tot een hoornvliestransplantatie. Hierbij wordt het volledige hoornvlies (penetrerende keratoplastie) of het voorste deel van het hoornvlies (DALK) verwijderd en vervangen door een donorhoornvlies. Ook na deze ingreep is een aanpassing met bril of harde contactlenzen nodig.
Behandelende diensten
Keratoconus wordt behandeld door de dienst Oogziekten.